Prebiyotik Nedir? Hangi Besinlerde Bulunur? Mikrobiyota Üzerine Etkileri Nelerdir?

Günde ortalama ne kadar prebiyotik alınmalı?

372

Prebiyotik 1995 yılında ilk defa, Gibson ve Roberfroid tarafından “sindirilemez bir gıda bileşeni“ olarak tanımlanmıştır. Prebiyotikler diğer adıyla dirençli kısa zincirli karbonhidratlar, bağırsak florasında bulunan yararlı bakteri aileleri olan firmicutes, bacteriodetes, proteobacteria, actinobacteria, fusobacteria, verrucomicrobia ailelerinin beslenmesini, büyümesini, sayılarının artmasını sağlayan, ince bağırsaktaki enzimler tarafından sindirilmeden direkt olarak kalın bağırsağa geçen fermente olmuş besin bileşenleri olarak tanımlanmaktadır.

Prebiyotik Olmanın Şartları

Bir maddeyi prebiyotik olarak tanımlayabilmemiz için aşağıdaki üç kriteri sağlaması gerekmektedir:

  1. Mide asiditesine ve gastrointestinal sistem enzimlerine karşı direnç göstermesi
  2. Bağırsak bakterileri tarafından fermentasyona karşı duyarlı olması
  3. Yararlı mikroorganizmaların sayısını, aktivitesini ve büyümesini arttırabilir olması.
Prebiyotik TürleriKaynaklar
Fruktooligosakkaritler (FOS)Yer elması, arpa, sarımsak, hindiba, domates, soğan, bal, kuşkonmaz, muz, çavdar, şeker kamışı, buğday
İzomaltulozBal, şeker kamışı şerbeti
Galaktooligosakkaritler (GOS)Anne sütü, inek sütü
Rafinoz oligosakkaritleriBezelye, mercimek, fasulye taneleri
KsilooligosakkaritlerBambu kökleri, bal, sebzeler, meyveler, süt ve buğday kepeği
SoyaoligosakkaritleriSoya
SiklodekstrinlerSuda çözünebilir glukanlar
LaktulozLaktoz (süt)
İzomaltozSukroz
PalatinozSukroz
MaltooligosakkaritlerNişasta
İzomaltooligosakkaritlerNişasta

Prebiyotik Türlerinin Mikrobiyota Üzerine Etkileri

  • Günde 2-3 gram alınan galaktooligosakkarit bağırsak florasını olumlu yönde etkilemeye yetmektedir.
  • Bağırsaktaki yararlı bakterilerin sayısını arttırmasının yanı sıra, patojen bakteri sayısını da azaltmakta etkin rol oynar. In vitro çalışmalarda laktobasil ve bifidobakterilerin gelişmelerini desteklerken, Clostridium histolyticum ve C. difficile ’nin gelişimini baskılamaktadır.
  • Bağırsakta bifidobakteri türlerinin gelişimine katkıda bulunduğu bilimsel çalışmalarla desteklenmektedir. Fruktooligosakkaritler bağırsakta konakçı flora tarafından parçalanmakta ve kısa zincirli yağ asitlerine dönüşmektedir. Fruktooligosakkaritler tüketimi vücuttaki kalsiyum ve magnezyum minerallerinin emilimini arttırmaktadır.
  • Antibiyotik kaynaklı oluşan ishalin baskılanmasını sağlar.
  • Prebiyotiklerin bağırsaktaki immun ve metabolik fonksiyonlar üzerine faydalı etkilerinin kısa zincirli yağ asidi üretiminde artış sağladığı ve posa fermentasyonundan elde edilen gastrointestinal ilişkili lenfoid dokuyu (GALT) güçlendirdiği bilinmektedir.

Özetle;
Prebiyotikler bağırsaklarımızdaki yararlı bakteri ailelerinin sayısına olumlu etki sağlamakta olup, patojen bakteri ailelerinin ise azalmasını sağlamaktadır. Günde ortalama 5-10 gram prebiyotik alımının insan sağlığına olumlu etkileri gözlemlenmiştir.

Hannah D. Holscher (2017). Dietary fiber and prebiotics and the gastrointestinal microbiota, Gut Microbes, 8:2, 172-184

Demirci M. Osman S. Mustafa Ç. Halime P. Muhammed Y.Ç. Mustafa T.Y.(2017). Prebiyotik Oligosakkaritlerin Kaynakları, Üretimleri ve Gıda Uygulamaları, Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi 6(10),20-31

J. H. Cummings G. T. Macfarlane(2002). Gastrointestinal effects of prebiotics, British Journal of Nutrition,145–151

S. Macfarlane, G.T. Macfarlane & J. H. Cummings (2006). Review article: prebiotics in the gastrointestinal tract, Aliment Pharmacol Ther 24, 701–714

Kevin C. (2003). Prebiotics and Calcium Bioavailability, Curr. Issues Intest. Microbiol 4: 21-32.

Özyurt V. Hazal, Semih Ötles(2014). Prebiyotikler: Metabolizma İçin Önemli Bir Gıda Bileseni, Akademik Gıda, 12(1),115-123

Taşdemir A.(2017). Probiyotikler, prebiyotikler, sinbiyotikler, Kastamonu Sağlık Akademisi, 2:1, 71-88

Uyarı! BirBes.com içeriklerinin bir bölümü veya tamamı, BirBes. com – Beslenme Biliminin Geleceği’nin daha önceden yazılı izni ve onayı alınmadan kopyalanamaz, yayımlanamaz, hiçbir ortamda kaydedilemez, değiştirilemez ve uyarlanamaz. Bütün yasal haklar saklıdır.

Yorumlar

avatar
  Abone Ol  
Bildir