Besinin Adı
Türkçe: Cennet Hurması, Trabzon Hurması, Amme
İngilizce: Persimmon Fruit
Latince: Diospyros kaki
Vatanı ve İklimi:
Çin kökenli meyve zaman içerisinde Kore ve Japonya’ya yayılım göstermiştir. Trabzon’a veTürkiye’ye giriş tarihi bilinmemekle birlikte, Trabzon hurması seçici değildir ve farklı ekolojik koşullar içinde yetişir. Genel olarak tropik ve subtropik iklimlerde yetişmektedir. Türkiye’de 50 ilde Trabzon hurması üretimi yapılmakla birlikte, toplam üretimde en büyük pay Akdeniz bölgesine (%49.2) aittir. (Ege (%16.8), Marmara (%15.5), Karadeniz (%9.9) ve Güneydoğu Anadolu (%7.4) bölgeleri izlemektedir.)
Bitkisel Özellikleri:
Ebenaceae familyası Diospyros cinsi içerisinde yer alan Trabzon hurması, çok eski zamanlarda “Zeus’un meyvesi” olarak adlandırılmış ve kutsal meyve kabul edilmiştir. Meyvelerinin görünümlerinin güzelliği ve tatlarının mükemmelliğinden dolayı bu isimlendirmenin yapıldığı belirtilmektedir.
Trabzon hurması yaprakları ve meyvelerinde, belirli bileşenler yaygındır. Örneğin; proantosiyanidinlerin flavonoid oligomerleri, tanenler, fenolik asitler ve kateşin ve karotenoidler önemli fraksiyonlardır. 0.16-0.25 g/100 g polifenol, 0.002 g/100 g karotenoidler ve 0.64-1.3 g/100 g protein içerir. Trabzon hurmasının önemli özelliklerinden birisi olan burukluk, içeriğindeki fenolik bileşiklerinden kaynaklanmaktadır.
Faydaları ve/veya Zararları:
Trabzon hurması kardiyovasküler hastalıkları tedavi edici bir etkiye sahiptir. Zayıflık, anemi üzerinde tedavi edici bir etkiye sahiptir. Vitamin eksikliği ve hastalıklarını önler. A vitamini kaynağı olan ham meyvede ve olgun meyvenin yenmeyen kabuk çevresinde, meyve etine oranla daha fazla askorbik asit bulunmaktadır. Antioksidan aktiviteye sahip olup, güçlü besleyicilik özelliği vardır.
- Yapılan araştırmalar; kolesterolü ve tansiyonu düşürücü özelliğinin olduğunu, bağışıklık sistemini güçlendirdiğini, sindirim sistemi rahatsızlıklarından ve günümüzde yaygın olarak görülen kanser hastalıklarından korunmada önemli yer tuttuğunu göstermektedir.
Bilgilendirme:
Trabzon hurması (Diospyros kaki), meyvelerin cazip olan turuncu rengi, meyveye özgü tat ve yapısı, antioksidan ve fenolik bileşikler yönünden zengin olması nedeniyle son yıllarda ilgi odağı haline gelmiştir. Özellikle A ve E vitaminleri yanı sıra, zengin karbonhidrat ve tanen içeriği sebebiyle fonksiyonel ürünler içinde önemli bir yere sahiptir.
Trabzon hurması çeşitlerinin çoğu soğuk depoda -1 ve 1 ºC’de ve %80-90 nispi nemde, 2-4 ay kadar muhafaza edilebilir. Tadı buruk olan çeşitlerinin fizyolojik olgunluğa gelerek yenebilmesi için; etilen odalarında olgunlaştırma, meyvelerin ethrel solüsyonuna batırılarak olgunluğun sağlanması, karbondioksit uygulaması ile burukluğun giderilmesi, kireçli suda bekletilerek burukluğun giderilmesi gibi işlemler uygulanmaktadır.
100 gram Cennet Elması’nın besin değerleri:
| CHO (g) | Na (mg) | I | Vit. A (µg) |
| 16 | 4 | 1,8 | 267 |
| Protein (g) | K (mg) | F (µg) | Vit. C (mg) |
| 0,6 | 180 | 15 | 16 |
| Yağ (g) | P (mg) | Fe (mg) | Vit. B³ (mg) |
| 0,3 | 25 | 0,4 | 0,4 |
| Kalori (kkal) | Ca (mg) | Mg (mg) | Lif (g) |
| 71 | 8 | 8 | 2,5 |
Hande Uçar Özkan ve H.Zafer Can. (2013). Farklı Dönemlerde Hasat Edilen Trabzon Hurması Meyvelerinin Kalite Özelliklerinin Araştırılması. Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg. , 50 (2), 137-144.
M.E.B. (2011). Bahçecilik trabzon hurması yetiştiriciliği. Ankara.
Masood Sadiq Butt ve ark. (2015). Persımmon fruit:hidden phytochemicals and health claims. Exclı Journal, 14, 542-561.
Misirli, Y. E. (2011). Investigations on fertilization biology and description of some persimmon (Diospyros kaki)cultıgens. African Journal of Agricultural Research Vol, 6 (6), 1383.
Muharrem ÖZCAN. (2018). Türkiye’de trabzon hurması(dıospyros kaki)yetiştiriciliği sorunları ve geleceği. Black Sea Journal of Agriculture, 1 (2), 38-43.
Sibel Bölek, Ersel Obuz. (2014). Quality characteristics of Trabzon persimmon dried at several temperatures and pretreated by different methods. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 38, 242-249.
