L-karnitin Nedir? Yağ Yakar Mı? Sporcularda Takviye Olarak Kullanılması Güvenilir Mi?

L-karnitin:

Vücutta karaciğer ve böbreklerde, esansiyel aminoasitlerden lizin ve metiyoninden sentez edilen bir madde olup, görevi oksidasyon için yağ asitlerini mitokondriye taşımaktır. L-karnitin et ve süt ürünlerinde bulunurken, vücutta ise; l-karnitin miktarının %95’i kas hücrelerinde bulunmaktadır.

L-karnitinin yağ oksidasyonunu ve enerji üretimini arttırdığı, bununla birlikte kaslardaki enerji metabolizmasında önemli rolü olduğu bildirilmektedir.

• Karnitin, kas hücrelerinde her zaman yeterli düzeyde bulunmaktadır, dolayısıyla karnitinin azlığı gibi bir durum söz konusu değildir.

İdrar yoluyla atılan karnitinin, besinler yoluyla çok daha fazlası geri alınmaktadır. Profesyonel sporcular da dahil olmak üzere, sağlıklı insan vücudunda karnitin eksikliği görülmez.

• Ağızdan karnitin alımı, yalnızca kandaki karnitin oranını yükseltir, kaslara ulaşmaz ve idrar yolu ile vücuttan dışarı atılır. Bu süreç içerisinde, organlar üzerine yaptığı etkilerle ilgili konu hala tartışmalı olup, riskli sonuçlar doğurabilmektedir.
  

Antrenman ve L-karnitin:

Hedef kitlesi dayanıklılık antrenmanı ile uğraşan sporculardır. Karnitinin aerobik kapasiteyi ve yağ yakımını arttırdığı bilinmektedir. Glikojen miktarının azaldığı durumlarda ve uzun süreli antrenmanlarda, yağ metabolizmasını hızlandırmak için kullanıldığı söylenilse de, bilimsel olarak kanıt bulunmamaktadır.

Vücuda karnitin alımının laktik asit üretimini azalttığı da bildirilmektedir.

• Yapılan bir çalışmada; l-karnitinin oksijen tüketimini belli bir düzeyde arttırdığı belirlenmiş ve bu artışın da ancak önemli karşılaştırmalar ile yol gösterici olabileceği öne sürülmüştür.
• Total serum karnitin ve kas ağrısına etkisinin incelendiği bir çalışmada; katılımcılara 3 hafta boyunca günde 2 gr l-karnitin verilerek, squat egzersizi uygulamaları sağlanmıştır. Sonuç olarak, karnitinin kas ağrısı ve toparlanmaya etkisinin olduğu belirlenmiştir.
• Yapılan diğer bir çalışmada ise; sporcularda karnitin alımının, hızlı egzersizlerde maksimum oksijen kullanımını arttırdığını ve karnitin düzeyinin solunum bölgesinde lipit metabolizmasını uyardığını gözlenmiştir.
• Hemodiyaliz hastaları ile yapılan bir araştırmada; l-karnitin takviyesinin, hastalarda diyalizle ilgili kas kramplarını hafiflettiği ve serum lipid profiline de olumlu etki ettiği görülmüşse de, olumlu etkisi olmadığını gösteren kaynaklar da bulunmaktadır. Konuyla ilgili daha çok çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
• Vecchiet ve arkadaşlarının yaptığı bir çalışmada; sporcularda, egzersizden bir saat önce 2 gr l-karnitin takviyesinin, sporcuların oksijen kullanımını arttırdığını ve harcadıkları güçte önemli bir artış sağladığını, buna bağlı olarak sportif performansı pozitif etkilediğini belirtmişlerdir.

• L-karnitinin oksijen alımını veya yağ oksidasyonunu ve dayanıklılık kapasitesini arttırdığını belirten yayınlar bulunmaktadır. Fakat bu durumun, dayanıklılık kapasitesine pozitif etkisi olmadığını bildiren çalışmalar da mevcuttur.
• Dengeli bir beslenme planında suplementlere ihtiyaç yoktur. Kullanma durumunda güvenilirliği iyice araştırılmalı, her yönden incelenmeli ve sağlık danışmanı ile işbirliği içerisinde olunmalıdır.