Somon Balığı Faydaları Nelerdir? Hangi Denizde Bulunur? Hangi Ayda Tazedir?

Balığın Adı
Türkçe: Somon
İngilizce: Salmon
Latince: Salmo

Vatanı ve İklimi:
Doğal olarak ırmak, nehir ve bazı soğuk denizlerde yaşar. Artık endüstriyel şekilde üretilmekte olan bir balık türüdür. Somon balıkları, Salmo ve Oncorhynchus olmak üzere iki cins altında toplanır. Atlantik somonu Finlandiya, İsveç ve Norveç’te görülmektedir. Chum somonu; Asya, Kuzey Amerika ve Japonya’da görülür. Asya kıtası nehirlerinde çok yaygındır. Pembe somon; Kuzey Amerika ve Asya’nın büyük nehirlerinde ve özellikle Alaska ve Kuzey Pasifik sularında bulunur. Kral somon ve gümüş somon ise Pasifik sularda yaşamaktadır.

Somonlar, yaşamlarının ilk evrelerini tatlı sularda geçirdikten sonra, denizlere göç eden ‘‘anadrom’’ balıklardır. Denizde beslenen ve cinsi olgunluğa erişen balıklar, üremek üzere tekrar tatlı sulara döner.

Tür Özellikleri:
Yumurtadan çıkan keseli somon larvasına ‘‘alevi’’ adı verilir. Denizde yaşamak için gerekli fizyolojik değişimleri geçiren somon yavrusuna ‘‘smolt’’ adı verilir. Bu dönemde balık gümüşümsü bir renk alır ve denizlere göç eder. Yalnız pembe ve chum somonlar, yavru döneminde denizlere göç edebilmektedir. Denizde kalma süresi türler arasında farklılık gösterir. Denizde yoğun bir şekilde beslenen somon balıkları, cinsi olgunluğa ulaşınca yumurtadan çıktıkları tatlı sulara göç ederek yumurta bırakır. Boyu bir metreye ulaşanları vardır.

Faydaları ve/veya Zararları:
Somon, omega-3 yağ asitlerinden zengin bir balık türüdür. Bu yağ asitlerinin; felç, kanser, kalp-damar hastalıkları ve enflamatuvar bozuklukları içine alan hastalıkları önlemede büyük öneme sahip oldukları, trigliserit başta olmak üzere LDL-kolesterol ve toplam kolesterol düzeylerini azalttığı, HDL kolesterol düzeylerini de arttırdığı bildirilmektedir.

Başta cıva olmak üzere, son yıllarda balıklarda ağır metal birikimi endişesi sonucunda balık tüketimine şüphe ile yaklaşılmaktadır. Deniz ürünlerindeki cıva konsantrasyonunun çevresel kirlilik düzeyine, türlerin yırtıcılığına ve yaşam süresine bağlı olduğu unutulmamalıdır. Daha büyük, daha uzun süre yaşayan yırtıcı deniz hayvanları (ör. kılıç balığı, köpek balığı), daha küçük veya daha kısa ömürlü türlere (örn. kabuklu deniz ürünleri, somon) göre daha yüksek cıva konsantrasyonlarına sahiptir.

Bilgilendirme:

• Somon balığı yumurtalarından elde edilen küçük ve portakal renkli taneli havyara, “kırmızı havyar” denilmektedir.
• Endüstriyel şekilde üretilmekte olan bir balık türüdür. Ülkemizde de üreticiliği yapılmaktadır. Eti pembe renkte ve hoş bir görünüme sahiptir. Somonda fire oranı %35 iken, yenilebilir oran %65’tir.
• Batı diyetlerinde baskın olan çoklu doymamış yağ asidi türü, omega-6 yağ asitleridir. Klasik Batı diyetinde, balıkların en zengin kaynağı olduğu omega-3 yağ asitlerinin alımının azaldığı görülmektedir. Bu durum, büyük olasılıkla kardiyovasküler hastalık ve inflamatuar bozuklukların artmasına katkıda bulunmaktadır.

100 gram Somon Balığı’nın besin değerleri: