Deniz Börülcesi Nedir? Faydaları Ve Zararları Nelerdir?

Deniz Börülcesi Nerede Ve Ne Zaman Yetiştirilir? Deniz Börülcesi Besin Değerleri

0 79

Besinin Adı
Türkçe adı: Deniz Börülcesi
İngilizce adı: Glasswort
Latince adı: Salicornia herbacea

Vatanı ve İklimi:
Kırmızı pancar, pazı, ıspanak gibi önemli sebzelerin içinde yer aldığı Chenopodiaceae (Ispanakgiller/ kozayaklılar) familyasının bir üyesidir. Tuzlu bataklık bitkisi olup, tuzu en fazla tolere edebilen türleri Batı Kore kıyılarında bulunur. Orta Doğu, Asya, Kuzey Amerika ve Akdeniz bölgesinin tuzlu bataklıklarında, kısacası Antartika hariç her kıtada yetişebilir.

Bitkisel Özellikleri:
Tek yıllık, 5-60 cm boyunca açık ve koyu yeşil renkte, özellikle mayıs ayından sonra bariz kirli kızıl renkte, etli/sulu ve yapraksız bir bitkidir. Literatürde deniz kuşkonmazı ve bataklık rezenesi olarak bilinen Salicornia’nın 15 cinsi ve 80 türü bulunur.

Faydaları ve/veya Zararları:
Magnezyum, kalsiyum, potasyum gibi mineralleri bol miktarda bulunduran deniz börülcesi, diyet lifi ve elzem yağ asitleri açısından da zengin bir içeriğe sahiptir. Deniz börülcesi, iyi bir idrar söktürücü ve ödem atıcı olarak bilinir. Yüksek oranda C vitamini içeren deniz börülcesi, uzun süreler boyunca geleneksel tıpta; nefropati, hepatit, konstipasyon*, diyare*, hemoroid, kanser gibi hastalıkların tedavisinde kullanılmıştır.

Deniz börülcesinin, invitro* ve invivo* test modellerinde, farklı biyolojik aktiviteleri kaydedilmiş ve içeriğinde bulunan flavanoidlerin antioksidatif özellik göstermede önemli rol oynadığı bulunmuştur. Bazı farmakolojik deneylerle antioksidatif özelliğinin yanında, farklı bölümlerinin antimikrobiyal, antiproliferatif (hücre bölünmesini önleyici) ve antiinflamatuar aktiviteleri gün yüzüne çıkarılmıştır.

  • Ratlarda 4 hafta süreyle deniz börülcesi tozu verilerek yapılan bir çalışmada; kilo alımının önüne geçilmesinin yanında, serumdaki toplam ve LDL* kolesterolün azalıp, HDL* kolesterolün arttığı kaydedilmiş ve toplam trigliserit ile lipit oranında da azalma olduğu görülmüştür.

Kültüre edilmiş kanser hücreleri ve makrofajlar üzerinde yapılan çalışmalarda, hücre büyümesini engelleyici ve immünomodülatör etkileri bulunmuştur. Deniz börülcesi özütleriyle yapılan çalışmalarda ise, tirozinaz aktivitesini baskılayarak cilt beyazlatıcı etkisinin olduğu bulunmuştur.

Serbest radikalleri temizleme etkisi sayesinde lipid peroksidasyonunu* azaltıcı etkiye sahip olan deniz börülcesi, hücre yapısını korur. Ayrıca, antiosteoporotik ve adipogenezi baskılayıcı özelliği de vardır.

Tüm bu bilimsel çalışma ve araştırmaların ışığında, akut veya kronik inflamasyona neden olan kanser, romatoid artrit, ateroskleroz gibi hastalıklar için iyileştirici ilaç olarak geliştirilebileceği; obezite, diyabet, kardiyovasküler hastalıklar, hiperlipidemi, karaciğer yağlanması, kanser gibi hastalıklara karşı koruyucu etkilerinin olduğu bulunmuştur. Aynı zamanda bu hastalıklarda iyileştirici olarak kullanılabileceği de bildirilmiştir.

  • Yüksek sodyum içeriğinden dolayı, hipertansiyon hastaları tüketirken dikkatli olmalıdır.

Bilgilendirme:
Ülkemizde genelde Ege mutfağında bilinen bu lezzet, haşlanıp ayıklandıktan sonra zeytinyağı, sarımsak ve limonla hazırlanan sosu üzerine dökülüp yenen, özellikle ızgara balığın yanındaki olmazsa olmaz mezeler arasındadır. Zeytinyağlı deniz börülcesi salatasının dışında, yoğurtlu şekilde tüketimi de mevcuttur. Muğla’nın Dalyan ilçesinde yaygın kullanılan sebzelerden olan deniz börülcesi, bu yörede “geren” olarak da bilinir.

  • Yüksek tuz içeriği nedeniyle hazırlanırken ilave tuz eklenmemelidir.

100 gram Deniz Börülcesi’nin besin değerleri:

CHO
(g)
Na
(mg)

I
(µg)

Vit. A
(µg)
16,5612432,5
Protein
(g)
K
(mg)
F
(µg)
Vit. C
(mg)
7,565005,74
Yağ
(g)
P
(mg)
Fe
(mg)
Vit. B³
(mg)
3,682,25
Kalori
(kkal)
Ca
(mg)
Mg
(mg)
Lif
(g)
13242,95,97

 

Konstipasyon: Kabızlık
Diyare: İshal
İn vivo: Canlı ortam
İn vitro: Laboratuar/yapay ortam
İmmünomodülatör: Bağışıklık sisteminin gücünü artırma veya azaltına yoluyla bağışık yanıtı değiştiren madde
HDL: High density cholesterol (iyi huylu kolesterol)
LDL: Low density cholesterol (kötü huylu kolesterol)
Lipid peroksidasyonu: Yağların yükseltgenmesi sonucu bozulması

Bilek, S. E., Özbey, Ü., & Yurdagel, Ü. (2014). Deniz Börülcesinin Koserveye Uygunluğunun Belirlenmesi. DergiPark, 347-354.
Dergisi, İ. (2016). Ege’nin Şifalı Otları. İZMİR KÜLTÜR ve TURİZM DERGİSİ, 120.
Derneği, D. İ. (tarih yok). Yöresel Yemekler. DALYAN TANITIM
Kang, S., Kim, D., Lee, B. H., Kim, M.-R., Chiang, M., & Hong, J. (2011). Antioxidant Properties and Cytotoxic Effects of Fractions from Glasswort (Salicornia herbacea) Sea Extracts on Human Intestinal Cells . Food Science Biotechnology , 115-122.
Karadeniz, F., Kim, J.-A., Ahn, B.-N., Kwon, S. M., & Kong, C.-S. (2014). Effect of Salicornia herbacea on Osteoblastogenesis and Adipogenesis in Vitro. Marine Drugs , 5132-5147.
Rhee, M. H., Park, H.-J., & Cho, J. Y. (2009). Salicornia herbacea: Botanical, chemical and pharmacological review of halophyte marsh plant. Journal of Medicanal Plants Research, 548-555.

Uyarı! BirBes.com içeriklerinin bir bölümü veya tamamı, BirBes. com – Beslenme Biliminin Geleceği’nin daha önceden yazılı izni ve onayı alınmadan kopyalanamaz, yayımlanamaz, hiçbir ortamda kaydedilemez, değiştirilemez ve uyarlanamaz. Bütün yasal haklar saklıdır.

Yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.