Besinin Adı
Türkçe: Misvak
İngilizce: Miswak/Chew stick
Latince: Salvadora persica
Vatanı ve İklimi:
Ana vatanı Orta Doğu ve Orta Afrika olan, sıcak iklimleri seven bir ağaçtır. Misvağın (çiğneme çubuklarının) M.Ö. Babiller tarafından, daha sonra Yunan ve Roma imparatorlukları tarafından kullanıldığı bilinmektedir. Yahudiler ve İslam imparatorlukları tarafından da kullanılmıştır. Günümüzde; Afrika’da, Güney Amerika’da, Asya’da ve Suudi Arabistan dahil olmak üzere İslam ülkelerinde evlerdeki yerini almıştır.
Bitkisel Özellikleri:
Beyaz dalları ve aromatik kökleri olan, çapı ortalama 30 cm ve yüksekliği yaklaşık 3 metre olan, küçük, dik, yaprak dökmeyen bir ağaç/çalıdır. Misvak ağacı; Kuzey Afrika, İran, Hindistan gibi sıcak bölgelerde yetişir. İnce dallı ve dikensizdir. Arapça “şevk” kökünden türetilmiş olan misvak, aslen; dişlerin temizlenmesinde kullanılmak üzere (erak ağacı da denilen) misvak ağacından koparılan, fırça şeklindeki çubuklardır. Bu amaçla; misvak ağacından kesilen çubuğun bir ucu 1-2 cm yontularak dış kabuğundan arındırılır. Ardından yumuşaması için suda bekletilir ve hafifçe dövülerek, gerektiğinde keskin bir bıçakla ayrılarak, lifler fırça halinde ortaya çıkarılır. Birkaç saat suda bekletmek, doğal lifleri yumuşatır ve çiğnerken ayrılmasına yardımcı olur. “Arak ve diş paklayıcı” olarak da bilinir.
Faydaları ve/veya Zararları:
Diş fırçaları gibi misvak da yaygın olarak kullanılır. Plak kontrolünde etkilidir.
- Yapılan birçok bilimsel çalışma antibakteriyel olduğunu göstermiştir. Aynı zamanda; çürük ve mantar önleyici özelliğinin olduğu da belirtilmiştir.
Ağız içi asit salgısını dengeler. Salvadora persica özlü sakızların kullanılmasının; ağız ve diş eti kanama indeksi skorlarını düşürdüğü saptanmıştır. Diş etlerini sıkılaştırır ve iltihapları kurutur. Antiseptik özelliğe sahip “etilamin, silis, fosfor, filorid, magnezyum, kalsiyum, sodyum, potasyum, sitasterol, kükürt dioksit” vb. maddeler içerdiği ortaya konmuştur. Misvak gibi geleneksel diş temizleme yöntemlerinin halen kullanılmasının nedenleri arasında, düşük maliyet ve kolay kullanım bulunmaktadır.
Bilgilendirme:
Misvak, dünyanın birçok yerinde diş temizliği için yaygın olarak kullanılan bir araçtır. Dünya Sağlık Örgütü misvak kullanımını önerip, teşvik etmiştir.
İslam dininde misvak, önemli bir yere sahiptir. Bu yüzden İslam ülkelerinde misvak kullanımı çok yaygındır. Misvaktan beklenen faydanın görülebilmesi için, fırça kısmının haftada bir yenilenmesi önerilmektedir. Özellikle Hindistan ve Pakistan’ın kırsal alanlarında yaşayan ve misvak kullanan yetişkinlerin oranının %21-%70 arasında olduğu tahmin edilmektedir. Misvak, diş ve dil temizliği için kullanıldığında, bir kalem tutuşuna benzer şekilde tutulur. Fırçanın kullanımı; yukarı-aşağı yönde ve kendi ekseni etrafında dönme hareketi yapacak şekilde olmalıdır.
100 gram Misvak’ın besin değerleri:
| CHO (g) | Na (mg) | I | Vit. A (µg) |
| – | – | – | – |
| Protein (g) | K (mg) | F (µg) | Vit. C (mg) |
| – | – | – | – |
| Yağ (g) | P (mg) | Fe (mg) | Vit. B³ (mg) |
| – | – | – | – |
| Kalori (kkal) | Ca (mg) | Mg (mg) | Lif (g) |
| – | – | – | – |
In vitro antimicrobial effects of crude miswak extracts on oral pathogens. AbdElRahman, Dr. Howaida Faisal. 2002. 1, Khartoum, Sudan : Saudi Dental Journal, 2002, Cilt 14.
Klâsik Türk Şiirinde Şifâlı Bitkiler Üzerine Bir Deneme. Kaya, Bayram Ali. 2015. 314, İstanbul: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 2015, Cilt 263.
The Effect of Miswak Extract on Plaque pH. Sofrata, A. 2007. 454, Sweden : Department of Periodontology, Institute of Odontology, 2007, Cilt 451.
The Effect of Salvadora Persica Extract (Miswak) and Chlorahexidine Gluconate on Human Dentin. Almas, Khalid. 2002. 3, The Kingdom : The Journal of Contemporary Dental Practice, 2002, Cilt 3.
The Natural Toothbrush “Mıswak” And The Oral Health. Darout, Ismail A. 2014. 3, Jazan University Kingdom of Saudi Arabia : Int. J. LifeSc. Bt & Pharm. Res., 2014, Cilt 3.
