Tıkanırcasına Yeme Bozukluğu

Yeme Bozuklukları NELERDİR?
Yeme bozuklukları; yaygın bir psikiyatrik bozukluktur. Yeme bozukluklarına sahip bireyin fiziksel olarak sağlığına kavuşması için öncelikle ruhsal sağlığın düzeltilmesi gerekmektedir.

Amerikan Psikiyatri Birliği (APA: American Psychiatric Association)’nin (2013) Yeme Bozukluklarını DSM-IV‘e göre aşağıdaki gibi sınıflandırılmıştır:

• Anoreksiya Nervoza
• Bulimiya Nervoza
• Sınıflandırılamayan Yeme Bozuklukları (EDNOS: Eating Disorder Not Otherwise Specified),
• Tıkanırcasına Yeme Bozukluğu  (TYB)

Şekil: DSM-IV’e Göre Yeme Bozuklukları İçin Başlangıç Yaşı Dağılımları

Tıkanırcasına Yeme Bozukluğu  (TYB)
Bir çeşit yeme bozukluğu olan “Tıkanırcasına Yeme Bozukluğu (Binge Eating Disorder)”; en az 3 ay boyunca haftada 1 kez olacak şekilde tekrarlayan aşırı yeme (tıkanırcasına yeme) nöbetleriyle kendini belli eden, kişinin tıkanırcasına yeme nöbetlerinin yol açabileceği etkileri giderebilmek için herhangi bir çaba göstermediği yeme bozukluğudur. Çok kısa bir zaman içinde büyük hacimleri tüketmek, eş zamanlı olarak tüketirken kontrolü kaybetme durumu olarak da tanımlanabilir. Bu semptomların ‘3 ay süre ile haftada en az 1 gün‘ devam etmesi tıkanırcasına yeme bozukluğunun en önemli belirtilerindendir.

Tıkanırcasına Yeme Atağı Nasıl Oluşur?

• Kısa bir sürede çok fazla hacimde normalden hızlı besin tüketmek,
• Doyduktan sonra kontrol kaybı yaşayarak aşırı doygunluk gösterene kadar yemek,
• Açlık hissedilmemesine rağmen herhangi bir sebepten ötürü aşırı miktarda yemek,
• Tüketilen miktarların görülmesi istenmediğinden kalabalık ortamlarda yemek yememek,
• Yedikten sonra pişman olmak ve aşırı derecede suçlu hissetmek (örnek olarak; kişinin yemeden önce ve sonra kilosunu sürekli ve takıntılı olarak ölçmesi, yedikten sonra karnının şişliğine bakmak vs. olabilir.)
• Bulimiya Nervoza’dan farklı olarak TYB sahibi kişiler, tıkanırcasına yeme nöbetlerinin telafisi için kendini kusturma, laksatif veya diüretiklerin yanlış yere kullanımı, uzun süre hiç yemek yememe veya aşırı egzersiz gibi davranışlara girmezler.

TYB Hangi Sıklıkta Görülür?

• Yapılan epidemiyolojik çalışmalar tıkanırcasına yeme bozukluğunun toplumda görülme oranının %2 olduğunu göstermektedir.
• TYB Amerika Birleşik Devletleri‘nde görülen en sık yeme bozukluğudur.
• Kadınlarda erkeklerden daha yaygın görülür. Yetişkin kadınların yaklaşık %3,5’i ve yetişkin erkeklerin %2’si yeme bozukluğuna sahiptir.
• Erkekler için, tıkanırcasına yeme bozukluğu en çok orta yaş grubunda, 45 ila 59 yaş arasında görülür.
• Kadınlarda tıkanırcasına yeme bozukluğu en sık 18 ila 29 yaşları arasında görülür.
• Tıkanırcasına yeme bozukluğu oranı fazla kilolu kişilerde yaklaşık %20-30 olarak görülmüştür.

Hangi Durumlar TYB’ye Neden Olabilir?
TYB’nin neden olduğu durumlar diğer tüm yeme bozukluklarında da olduğu gibi net bir sebebe bağlı değildir.
Genel olarak altında yatan sebepleri ele alırsak bunlar ;

• Duygusal Açlık: Fiziksel olarak tok olmasına rağmen duygusal olarak aç hissetme durumudur.İnsanın bir çok çevresel etmene bağlı olarak örneğin; çalışma hayatındaki yük, aile baskısı, stresli bir yaşam tarzı ya da travma sebebi olacak bir hadise yaşandığından yeme isteğinin artmasıdır. Duygusal açlık yaşayan kişiler için yemek yemek bir kaçış yolu olarak görülür.
• Psikolojik Risk/Depresyon
• Stres– Başarısızlık
• Biyolojik Risk
• Sosyal – Kültürel Risk Faktörleri
• Obeziteye Yatkınlık
• Olumsuz Çocukluk Dönemleri/Ergenlik

Tıkanırcasına Yeme Bozukluğu Sonucu Oluşabilecek Rahatsızlıklar;

MAJÖR RİSKLER:

• Tip 2 Diyabet
• Safra Kesesi Hastalıkları ve Safra Taşları
• Artrit/Osteoartrit
• Gut Hastalığı
• Mide Fıtığı
• Uyku Apnesı
• Kronik Kan Basıncı Rahatsızlıkları (İnmesi/Artması)
• Kalp Rahatsızlıkları
• Eklemlerde Ağrı /Şişme
• Yorgunluk
• Uyku Göçükleri
• Yüksek Kolesterol
• Rahim, Göğüs, Kolon, Yumurtalık Kanserleri

MİNOR RİSKLER:

• Eklem /Vücut Ağrıları
• Kan Basıncının Artması
• Mide Asidinin Artması
• Sık Sık Baş Ağrısı
• Sindirim Rahatsızlıkları (İshal, Kabız, Bulantı, Gaz , Şişkinlik Vs)
• Uykusuzluk
• Hareketlerde Kısıtlanma
• Depresyon – Duygu Düzeninin Bozulması