Besinin Adı
Türkçe: Muşmula/Döngel
İngilizce: Medlar
Latince: Mespilus germanica
Vatanı ve İklimi:
Muşmulanın, ilk olarak MÖ 1000’li yıllarda Hazar Denizi kıyılarında yetiştiği düşünülmektedir. Yunanistan’da ve birçok bölgede uzun yıllardır bilinen muşmula, Orta Çağ Amerika’sında pek rağbet görmemekle birlikte Avrupa’da popülerlik kazanmıştır. Şu anda genellikle Kuzeybatı Anadolu, Ortadoğu, Kafkasya ve İran’da yetiştirilmektedir. Türkiye’de ise özellikle Marmara Bölgesi’nde yaygındır. Soğuğa dayanıklıdır, fakat donlaşmadan korunması gerekir. Uygun şartlar için hafif neme ihtiyaç duyar. Taşlı toprakta yetişebilmektedir. Ekim ayında hasadı yapılır. Karanlık, soğuk ve havalandırılmış depolarda, olgunlaşması için bir süre bekletilir.
Bitkisel Özellikleri:
Rosaceae (Gülgiller) ailesinden gelen bu bitkinin boyu; 1-2 metreyi bulabilmektedir. Ağacı ve çiçekleri elma ağacına benzemektedir. Yuvarlak, kahverengi ve çekirdekli bir meyvedir. Meyve çapı yaklaşık 1.5 – 3 cm olmaktadır. Olgunlaşmamış muşmula, ağızda hoş olmayan buruşma hissi oluşturur. Olgunlaştıkça; tatlı, yumuşak, koyu kahverengi bir meyveye dönüşür.
Olgunlaşmamış muşmulada; demir ve çinko miktarı fazla iken, meyve olgunlaştığında; kalsiyum, potasyum, sodyum ve magnezyum miktarı artmaktadır. Yapısında; Şeker (fruktoz, glikoz), organik asitler (malik asit, sitrik asit), yağ asitleri (linoleik asit, palmitik asit), aminoasitler (aspartat, glutamat), tanenler ve bazı uçucu bileşikleri bulundurur.
Faydaları ve/veya Zararları:
Muşmula; uzun yıllardan beri kökü, yaprakları ve meyvesi değerlendirilerek pek çok tıbbi alanda kullanılmıştır. Genellikle, şişkinliğin ve apselerin giderilmesi, ishal tedavisi, ateş düşürülmesi, barsak iltihaplarının giderilmesi ve sinir sisteminin güçlendirilmesinde kullanılmıştır. Modern tıpta ise; idrar söktürücü olarak böbrek ve mesane taşlarının düşürülmesindeki önemi fark edilmiştir.
İçerisinde; kafeik asit, siringik asit, p-kumarik asit, ellajik asit, tokoferol, ferulik asit, quersetin, vanilin, pirogallol, askorbik asit, p-hidroksibenzoik asit ve gallik asit olmak üzere pek çok antioksidan bileşeni bulundurur. Antioksidanlar, serbest radikallerin oksidatif hasarlarını indirgeyen, raf ömrünü uzatmak için gıdalara eklenen bileşenlerdir. Bu bileşenler doğal olarak gıdalarda bulunur ve tüketildiği takdirde yaşlanmayla ilişkili kronik hastalıklar, nörodejeneratif ve kardiovasküler sağlık problemlerine karşı koruyucu görev üstlenirler. Muşmulanın içerdiği bileşenlerden, ancak taze olarak tüketildiği takdirde maksimum fayda sağlanabilir.
- Muşmulanın kalorisi düşük olduğu için zayıflama programı yapanlar tarafından diyetlerinde tercih edilebilir.
- Meyvenin içerisindeki küçük, sarı veya kahverengi çekirdeklerin direkt olarak tüketilmemesi gerekir, çekirdekler toksik etki oluşturabilir.
Bilgilendirme:
Muşmula, sade veya peynirle birlikte tatlı olarak tüketilmesinin yanında, birçok tüketim alternatifine sahiptir. Muşmuladan; reçel, marmelat ve turşusu yapılabilir. Marmeladı tartlarda kullanılabilir veya meyve suyu olarak tüketilebilir. Kurutulabilir ve çayı demlenebilir. Jel yapımına da elverişlidir.
100 gram Muşmula’nın besin değerleri:
| CHO (g) | Na (mg) | I | Vit. A (µg) |
| 10,6 | 6,0 | 1,0 | 8,0 |
| Protein (g) | K (mg) | F (µg) | Vit. C (mg) |
| 0,5 | 250 | 6,0 | 2,0 |
| Yağ (g) | P (mg) | Fe (mg) | Vit. B³ (mg) |
| 0,2 | 28 | 0,5 | 0,2 |
| Kalori (kkal) | Ca (mg) | Mg (mg) | Lif (g) |
| 48,8 | 30 | 11 | 10,0 |
Glew, R. H., Ayaz, F. A., Vanderjagt, D. J., Millson, M., Dris, R., & Niskanen, R. (2003). Mineral Composition of Medlar (Mespilus Germanica) Fruit at Different Stages of Maturity. Journal of Food Quality, 26(5), 441-447.
Gülçin, İ., Topal, F., Sarikaya, S. B. Ö., Bursal, E., Bilsel, G., & Gören, A. C. (2011). Polyphenol Contents and Antioxidant Properties of Medlar (Mespilus Germanica L. Records of Natural Products, 5(3), 158.
Gruz, J., Ayaz, F. A., Torun, H., & Strnad, M. (2011). Phenolic Acid Content and Radical Scavenging Activity of Extracts From Medlar (Mespilus Germanica L.) Fruit at Different Stages of Ripening. Food Chemistry, 124(1), 271-277.
Schaefer, K., Nyberg, A., Postman, J., & Bassil, N. (2015). Genetic Diversity of Medlar (Mespilus Germanica) Germplasm Using Microsatellite Markers. Acta Horticulturae, (1094), 47-56.
