Ebegümeci

Eski çağda fakirliğin, Ege'de zenginliğin simgesi: Ebegümeci...

0 118
Doğanın insanlığa sunduğu mucizevi bitkilerden biri…
Neredeyse her derde deva diyebileceğimiz cinsten bir ot.
Farklı ülkelerde, yörelerde farklı isimlerle adlandırılsa da Latince adı Malva silvestris.
Sofralarda çorbadan salataya, dolmadan kavurmaya kadar, farklı lezzetlerle karşımıza çıkan; lezzetinin yanında kendisinde bin bir şifa barındıran, çiçeği eflatun renginin doğadaki en eşsiz örneği olan yabani güzellik. Halk arasında Ebegümeci, Ebegömeci, Kuş ekmeği olarak bilinse de bitkinin asıl adı Yunanca ‘malakhe’den gelmekte…

Pek çok farklı bitkiye ev sahipliği yapan ülkemizin zengin topraklarında sekiz farklı ebegümeci türü yetişmektedir. Bunlardan en önemlisi benim de başlıca kaleme aldığım büyük ebegümeci, Malva silvestris. Ülkemizin hemen her yerinde yetişen, tek yıllık otsu bir bitki olan ebegümeci, kutuplar hariç her yerde yaşayabildiğinden, çok eski çağlardan beri şifalı olarak bilinmesi nedeniyle sebze olarak tüketilmektedir.

Günümüzde sağlık üzerine etkilerinin tam anlamıyla bilindiği ebegümeci, tarihten bu yana tıpçıların ve eczacıların araştırma konusu olmuştur. Eski çağlarda bitkilerle çalışan eczacılar, bu bitkinin mucizelerini keşfetmiş ve tedavilerde kullanmışlardır. M.S. 1.yy’da yaşamış filozof Pilinus’un notlarında; ebegümeciden günde bir kaşık yemenin insanı hayat boyu tüm hastalıklardan koruyacağı yer almaktadır.

Bilinen en eski tıbbi bitkilerden biri olan ebegümeci, özellikle kırsal kesimin ilgisini çekmiş ve çeşitli rahatsızlıklarda kullandıkları bir ilaç haline gelmiştir. Günümüzde tüketiminin yaygın olmasının nedeni, yeni araştırmalar sonucu önemli terapötik özelliklerinin meydana çıkmış olmasıdır.

Ülkemizin kırsalında ebegümeci dalının yumuşak lifli olması sebebiyle gebeliği önlemede kullanımı yaygındır. Aynı zamanda, taze yapraklarından hazırlanan lapa, yaraların tedavisinde ilaç vazifesi görmektedir. Soğuk algınlığında göğüs yumuşatıcı, ateşli hastalıklarda ise ateş düşürücü görevini ebegümecinin çiçeğinden yapılan çay üstlenmektedir.

  • Yapılan geniş çaplı bilimsel araştırmalar ve deneyler, ebegümecinin tıp alanında bulunmaz nimetlerden biri olduğunu göstermekte ve tedavi edici rolünü bilimsel olarak doğrulamaktadır.

Zengin bir kalsiyum kaynağı ebegümecinde, sodyum, potasyum, magnezyum gibi diğer elementler de hatırı sayılır oranlarda mevcuttur. İyi bir protein ve C vitamini kaynağı olması, ne kadar çeşitli bir besin içeriğine sahip olduğunu göstermektedir. İçeriğindeki askorbik asit ve tokoferoller sayesinde antioksidan özelliğe sahiptir. Omega-3, omega-6 ve birçok elzem yağ asidini (palmitik asit, oleik asit, malvalik asit, laurik asit, miristik asit) içerir. Böylelikle kanser türlerine ve diyabete karşı da koruyucu etki sağlamaktadır. Doğal bir laksatif olarak, karaciğer temizleyici ve mide ekşimesi durumlarında sıkça kullanılmaktadır.

Yaprakları ve çiçeğinin ürolojik problemlere karşı ve böcek ısırmalarında etki gösterdiği bilinir. Ebegümeci yaprakları; kuvvetli anti inflamatuar, antioksidan ve anti kanser etkiye sahiptir. Anti-ülserogenik etkisi de denenmiş, kuvvetli ilaç olarak mide ülserini tedavi etmede kullanılmıştır.

  • Yapılan araştırmalarda ve rapor sonuçlarına göre; dermatolojik bozuklukların tedavisinde, özellikle el egzamasında etkili ve güvenilir bir tedavi edici yöntemi olduğu kanıtlanmıştır.
  • Farklı araştırmalar sonucu, gram negatif bakteri olan K. pneumonia’ya karşı antibakteriyel özelliği tespit edilen Malva Sylvestris’in yeni sentezlenecek kemoterapötikler için kaynak olarak kullanılabileceğine ulaşılmıştır.

Huri, A. (2011). Boğaz Derdi. Türkiye: Ege Yayınları.

Şenyapılı, Ö. (2010). Damakta Kalan Tadların Adları- Yiyecek içecek adlarının öyküleri. Türkiye: ODTÜ.

Keleş, O., Ak, S., Bakırel, T., & Alpınar, K. (2001). Türkiye’de Yetişen Bazı Bitkilerin Antibakteriyel Etkisinin İncelenmesi. TÜBİTAK , 559-565.

Barikbin, B., Maarefat, A., Rahgoshai, R., Moravvej, H., Mohtasham, N., & Yousefi, M. (2010). Malva Sylvestris in the treatment of hand eczema. Iranian Journal of Dermatology , IV, 131-134.

Gasparetto, J. C., Martins, C. A., Hayashi, S. S., Otuky, M. F., & Pontarolo, R. (2011, september). Ethnobotanical and scientific aspects of Malva sylvestris L.: a millennial herbal medicine. Journal of Pharmacy and Pharmacology , 172-189.

Gezgin, D. (2007). Bitki Mitosları. Turkey: SEL.

Tabaraki, R., Yosefi, Z., & Gharneh, H. A. (2012). Chemical Composition and Antioxidant Properties of Malva sylvestris L. Journal of Research in Agricultural Science , 59-68.

Uyarı! BirBes.com içeriklerinin bir bölümü veya tamamı, BirBes. com – Beslenme Biliminin Geleceği’nin daha önceden yazılı izni ve onayı alınmadan kopyalanamaz, yayımlanamaz, hiçbir ortamda kaydedilemez, değiştirilemez ve uyarlanamaz. Bütün yasal haklar saklıdır.

Yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.