Dumping Sendromu
Obezite, modern batı toplumunda yüzyılın krizi haline gelmiştir. Birçok hasta, kilo kaybı sağlamak için ameliyat olmayı seçmektedir. Dumping sendromu, mide cerrahisi geçiren hastalarda görülen bir durumdur. Gastrointestinal fizyolojide, hiperozmolar kimüsün mideden ince bağırsağa hızlı hareketinden kaynaklanan değişiklik ve hasta için istenmeyen etkilere sebep olan bir hastalıktır.
Etiyolojisi
Dumping sendromunun şiddeti gastrik cerrahinin derecesi ile ilişkilidir. Cerrahi etiyolojiler arasında gastrojejunostomi, antrektomi, pilorektomi, ploroplasti, özofagektomi, vagotomi, Roux-en-Y bypass ve Nissen fundoplikasyon yer alır. Cerrahisi yapılamayan etiyolojiler arasında; diyabet, viral hastalıklar ve idiyopatik* nedenler bulunur.
Epidemiyoloji
Mide cerrahisi geçiren hastalarda, hastaların yaklaşık %20 ila %50’sinde dumping sendromu belirtileri vardır. Hastalar yaklaşık %1 ila %5 oranında şiddetli semptomlar gösterirler. Erken dumping sendromu, geç dumping sendromuna kıyasla daha yüksek insidansa sahiptir.
Patofizyoloji
Dumping sendromu, kimüsün hızlı hareketinden kaynaklanır. Mide cerrahisi olmayan hastalarda midede sindirim başlar ve duodenuma geçiş aşamalı olarak gerçekleşir. Asit ve proteazlar, yiyeceklerin parçalanmasını başlatır ve daha küçük gıda partikülleri duodenumda sindirilir. Bu yolun cerrahi manipülasyonu sonucu var olan fizyolojik süreç zayıflatılmaktadır. Mideye uygulanan baypas veya herhangi bir cerrahi operasyon, azalmış mide kapasitesine veya hiperozmolar gıda maddesinin duodenuma hızlı geçişine sebep olabilir. Ek olarak, enterik sinir sistemi; gastrik boşalmanın düzenlenmesinde, bazı gastrointestinal (GI) hormonların ve ekstrinsik innervasyonun dahil edilmesinde önemli bir rol oynar.
Mide cerrahisi geçiren hastalarda, erken veya geç dumping sendromu olmak üzere iki tip problem görülebilmektedir.
Erken Dumping
Erken boşaltmalarda, belirtiler genellikle yemek yedikten sonra yaklaşık 10-30 dakika içinde ortaya çıkar. Hiperozmolar kimüsün mideden duodenuma hızlı geçişi, sıvının vaskülatürden bağırsak lümenine kaymasına neden olarak, ince bağırsakta hacmin artmasına neden olur. Bu durumun, abdominal kramp, taşikardi, mide bulantısı ve diyareye neden olabileceğini gösteren çalışmalar mevcuttur.
Geç Dumping
Postprandiyal hiperinsülinemik hipoglisemi olarak da bilinen geç dumping, genellikle yüksek karbonhidratlı bir yemekten sonra 1 ila 3 saat içerisinde ortaya çıkar. Hipoglisemi ile bir ilişkisi olduğu üzerine görüşler olsa da, kesin mekanizma bilinmemektedir. Karbohidratların hızlı emiliminin glukoz aracılı insülin yanıtını arttırdığı öne sürülmüştür.
Tedavi/Yönetim
Diyet
Dumping sendromu vakalarının çoğu, diyet değişiklikleri ile başarılı bir şekilde tedavi edilir. Bu hastalara günde en az 6 öğün beslenme önerilmektedir. Sıvı alımı yemekten 30 dakika sonrasına kadar durdurulmalıdır. Buna ek olarak, basit şekerler ve süt ürünlerinden kaçınılmalıdır. Azaltılmış karbonhidrat alımını telafi etmek için protein ve yağdan sağlanacak kaloriler artırılmalıdır. Lif açısından zengin gıda tüketiminin bağırsakta daha uzun bir geçiş süresine teşvik ettiği gösterilmiştir.
Cerrahi
Konservatif önlemleri alamayan hastalar için cerrahi müdahaleler ayrılmıştır. Stomal revizyon, Billroth II’den Billroth I anastomozlarına, pilorik rekonstrüksiyon, jejunal interpozisyon ve Roux-en-Y dönüşümü gibi çeşitli seçenekler vardır.
İlaçlar
Diyet değişikliklerine rağmen semptomları göstermeye devam eden bir hastada ilaç tedavisi düşünülebilir. Tolbutamide ve propranolol gibi ilaçlar hekim tarafından reçete edilebilir.
*İdiyopatik: Nedeni, sebebi bilinmeyen/çözülemeyen, karmaşık durum.
