Kuru Üzüm Nedir? Faydaları Ve Zararları Nelerdir?

Besinin Adı
Türkçe: Kuru Üzüm
İngilizce: Raisins
Latince: Uvam Passam

Vatanı ve İklimi:
Üzüm, ekilen en eski meyvelerden biridir. Soğuk şartlara dayanıklı ve yetişeceği toprak açısından seçici değildir. Bu özelliği dolayısıyla dünyanın pek çok bölgesinde yetişebilmektedir. Üzüm asmasının anavatanı Güneydoğu Avrupa ve Güneybatı Asya’dır. Ülkemizde ise en çok Ege Bölgesi, Marmara Bölgesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yetiştirilmektedir. Kuru üzüm üretiminde ise dünya çapında birinci sırada Türkiye yer almaktadır. Üzümün kökeni olan vitis cinsinin 65 farklı türü olup, en çok tanınanı vitis viniferadır. Vitis vinifera kuru üzümün kaynağını oluşturur.

Bitkisel Özellikleri:
Üzüm, bir bağ bitkisi olduğundan tırmanarak büyür. Yaprakları 5-7 lobtan oluşur. Ağız kısmı oval, eni 7,5-17,5 cm, boyu ise 6-15 cm’e kadar ulaşabilir. Yapraklarının kenarlarını büyük sivri uçlu dişler çevreler.
Kuru üzüm, güneşte veya herhangi bir gıda kurutucusunda kurutulmuş olan üzümdür. Kuş üzümü olarak da adlandırılır. Ege bölgesinde yetişen çekirdeksiz kuru üzüm ise Sultaniye olarak bilinir. Bütün bu adlandırmalara bağlı olarak bu kuru üzümler arasında farklılıklar vardır.
Kuru üzümler, geleneksel olarak güneşte kurutulmuş olan her çeşit üzümden üretilirler ancak yapay olarak su kaybederler. Bunlar ABD, Türkiye, Yunanistan ve Avustralya’da üretilen Moscatel üzümleridir. Esas olarak rom, brendi veya bademli aromalı Amaretto gibi likörlerin ıslatılması için kullanılır.
Sultaniye kuru üzümüne genellikle renginden dolayı altın kuru üzüm denir, çekirdeksizdir. Diğer kuru üzümlerden daha dolgun ve daha tatlıdırlar. Esas olarak Türkiye’de üretilmektedir. ABD’deki en yaygın tip ise çekirdeksiz Thomson’dur.
Kuş üzümü ise; çok küçük, kurutulmuş, koyu kırmızı, çekirdeksiz üzümlerdir. Başlangıçta Yunanistan’ın güneyinde, özellikle de Zante adasında yetiştirildiğinden dolayı Zante kuş üzümü de denir. Genellikle geleneksel keklerde ve tartlarda kullanılır.

Faydaları ve/veya Zararları:
Kateşinler, kanser hücrelerinin büyümesine engel olan temel faktörlerden olup, vücuttaki serbest radikalleri temizleyen polifenolik antioksidanlardır. Kansere karşı savaşan kateşinler kuru üzümde yüksek düzeyde bulunur. İyi bir lif kaynağı olan kuru üzüm, kabızlığı hafifletmekte yardımcı olabilmektedir. Lif içeriği vücudun safra atılımını teşvik etmeye yardımcı olur, böylece kansere neden olabilen toksinleri temizler. Dolayısıyla, bu kurutulmuş meyveyi diyetinize dâhil etmek, kanseri önleme konusunda faydalı olabilir.
Çalışmalar, kuru üzümün yüksek potasyum içeriğinden dolayı kan damarlarının gerginliğini azaltıp, yüksek tansiyonu düşürücü etkisinin olduğunu göstermektedir.
Kuru üzümlerde bulunan fitokimyasallardan biri olan oleanolik asit, dişlerde çürümeyi engelleme ve kırılganlığa karşı koruma özelliği ile dikkat çekmektedir.
Kuru üzüm; potasyum, lif, polifenoller, fenolik asit, tanenler ve antioksidanların yüksek seviye içeriği ve kolesterolün dengelenmesini sağladığı gibi, kalp sağlığını geliştirerek kan basıncını da düşürebileceğini gösteren çalışmalar mevcuttur. Ayrıca, demir ve yeni kan hücrelerinin oluşmasında gerekli olan birçok B vitamini çeşidini içerdiğinden anemi önlenmesinde de rol oynayabilir.
Gözleri serbest radikallerin neden olduğu hasardan, maküler dejenerasyondan, yaşa bağlı görme azalmasından ve katarakt oluşumdan korurlar.
Kuru üzümdeki yüksek bor element içeriği, uygun kemik oluşumu ve kalsiyumun etkin bir şekilde emilmesi için çok önemlidir.
Kuru üzümdeki antioksidanlar ve C vitamini, cildi parlak, gergin ve genç tutmaya yardımcı olur. Güçlü antiseptik özelliklere sahip oldukları için sedef hastalığı ve akne gibi rahatsızlıkların önlenmesine yardımcı olabilir.

Bütün bu yararlı etkilerinin yanı sıra aşırı kuru üzüm tüketiminde birkaç risk faktörü vardır. Kuru üzüm, küçük boyutlarda olsa da tüketirken miktarına dikkat etmek gerekmektedir. Şeker içeriği ve kalorisi yüksektir. Yüksek miktarda tüketimi kilo alımına neden olabilir.

Ayrıca herhangi bir alerjik reaksiyon gösteriyorsanız tüketmemeye özen göstermelisiniz.

Bilgilendirme:
Kuru üzüm, antioksidan bakımından zengin polifenollerle birlikte magnezyum, demir, kalsiyum, fosfor, potasyum ve bor gibi mineraller bol miktarda bulunur. Ayrıca tiamin, niasin, riboflavin, C, K ve B6 vitaminlerini içerir.
Genel olarak dağcılar ve kampçılar tarafından kullandıkları enerji içeceklerine, atıştırmalıklarına ve yüksek enerjili besinlerine enerjiyi arttırma amacıyla eklenir.

Uygun porsiyonlama ile diyetinize kuru üzüm eklenmesi tüm bu olumlu etkilerinden faydalanmanızı sağlayacaktır.

100 gram Kuru Üzüm’ün besin değerleri: