Besinin Adı
Türkçe: Bergamot
İngilizce: Bergamot Orange
Latince: Citrus bergamia
Vatanı ve İklimi:
Turunçgil ailesinin üyelerinden biri olan bergamot, Günay İtalya’ nın (calabria) sahil bölgesinde yetiştirilen küçük bir ağaç olan faydalı bitkidir. Bergamotunda dahil olduğu turunçgil ailesinin ana vatanı; Çin, Güneydoğu Asya ve Hindistan olup, Türkiye’ de Akdeniz ve Ege Bölgeleri gibi subtropik iklime sahip yerlerde yetiştiriciliği yapılmaktadır.
Bitkisel Özellikleri:
Bergamot, kışın çiçek açan küçük bir ağaçtır. Tat bakımından ekşiliği limondan az, acılığı greyfurttan fazladır. Bergamot suyunda bergapten, sitropen, neoeriositrin, naringin, ponseritin, melitidin ve brytieridin gibi aktif bileşikler bulunmaktadır. 85 gram bergamot yağı için 100 gram bergamot kabuğu kullanılır.
Faydaları ve/veya Zararları:
Turunçgil bitkilerinden olan bergamot, zengin antioksidan ve anti-inflamatuar özellik gösteren bir meyvedir. Ayrıca kardiyovasküler hastalıklara karşı koruyucu bir etki gösterir.
- Yapılan bir araştırmada; zengin antioksidan içeriğiyle, 3 farklı beramot suyunun (fantastico, femminello ve castagnaro) bazı ölçümlerle antiaging etkilerine bakılmıştır. Sonuçlar; bu meyvenin suyunun antioksidan içerikli ve yaşlanmayı yavaşlatıcı/durdurucu etki gösterdiğini ve hastalık riskini azaltmak amacıyla yarar sağladığını bildirilmiştir.
Rutaceae familyasından olan bergamot, içerdiği yüksek antioksidan ve anti-inflamatuar özelliğiyle sağlık açısından oldukça yararlı bir meyvedir. Flavonlar bakımından zengin olan bergamot suyunda, flavonoidlerden flavanonlar ve flavonlar yer almaktadır.
Sağlığa faydalı bir meyve olan bergamotun, önemli etkilerinden biri bir anti-tümör olarak görev almasıdır. Bergamottan elde edilen esansiyel yağ, aromaterapi de sıklıkla kolay uygulamasından dolayı tercih edilir. Vücut gerginliğini gidermek ve duygusal olarak bir rahatlama sebebiyle esansiyel yağlar kullanılır. Bu sebeple kullanılan yağların başında; bergamot, lavanta ve sardunya gelir.
Aromaterapi dışında, hafif depresyon hastalarında anksiyete azalması içinde esansiyel yağlar etkili olmuştur.
- Yapılan bir çalışmada, kanser deneklerindeki ağrıyı azalttığı gözlenmiştir.
Bilgilendirme:
Oldukça sağlıklı olan bu meyve, ekonomik yönden de avantajlı olduğu için ticari olarak önemli etkiye sahiptir. Bergamot suyunun kullanım alanlarından biri, kozmetik (parfüm) ve gıda endüstrisidir. Bergamot meyvesinin bir diğer kullanım alanı is, kabuğundan esansiyel yağ elde edilmesidir. Ayrıca, pulpa ve meyve suyu gibi pek çok alanda değerlendirilmiştir.
Meyve kabuğunun acılığından dolayı çiğ olarak tüketilmez. Bergamot meyvesinin kabuğu, özellikle ‘Earl Grey’ olarak bilinen çaya aroma vermek amacıyla kullanılır. Fakat bu çayın fazla tüketimi kadınlarda; adet düzensizliği, baş ağrısı, uykusuzluk, ishal gibi sorunlara neden olur. Çiğ olarak tüketilmez ama marmelatı yapılarak kullanılabilir.
100 gram Bergamot’un besin değerleri:
| CHO (g) | Na (mg) | I | Vit. A (µg) |
| 0 | 0 | – | – |
| Protein (g) | K (mg) | F (µg) | Vit. C (mg) |
| 0 | – | – | – |
| Yağ (g) | P (mg) | Fe (mg) | Vit. B³ (mg) |
| 0 | – | – | – |
| Kalori (kkal) | Ca (mg) | Mg (mg) | Lif (g) |
| 0 | – | – | – |
Eleonora Da Pozzo ve ark. (2018). Antioxidant and Antisenescence Effects of Bergamot Juice. Oxidative Medicine and Cellular Longevity Volume, 1-14. https://doi.org/10.1155/2018/9395804 adresinden alındı
Kang-MingChang & Chuh-WeiShen. (2011). Aromatherapy Benefits Autonomic Nervous System Regulation for Elementary School Facultyin Taiwan . Hindawi Publishing Corporation Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 1-8.
Prof. Dr. Gülay Hergenç. (2014). Beslenme, Sağlık ve Hastalıkta Bitkiler. İstanbul: Nobel Tıp Kitapevi.
Simona Delle Monache ve ark. (2013). Mechanisms Underlying the Anti-Tumoral Effects of Citrus Bergamia Juice. Plos One, 8(4).
Valentina Spigoni ve ark. (2017). Bioavailability of Bergamot (Citrus bergamia) Flavanones and Biological Activity of Their Circulating Metabolites in Human Pro-Angiogenic Cells. Nutrients.
