Besinin Adı
Türkçe: İncir
İngilizce: Fig
Latince: Ficus carica
Vatanı ve İklimi:
Ana vatanı Güneybatı Asya ve Doğu Akdeniz olan incir, Akdeniz bölgesine; Yunanlılar, Romalılar ve Fenikeliler zamanında yayılmıştır. Türk dünyası içinde en elverişli iklim şartları, Türkiye’de Ege ve Akdeniz bölgesidir. Özellikle Aydın, incir ağacının yetişmesi ve sıcaklık açısından en uygun ildir. Çok çeşitli topraklarda yetişebilen incir ağacının tarımı için en uygun topraklar; hafif kireçli, killi, tınlı topraklardır. Subtropikal meyvelerden biri olan incirin üretildiği ülkeler; Türkiye, Mısır, Brezilya, İspanya, Yunanistan, Kaliforniya, Fas ve İtalya’dır.
Bitkisel Özellikleri:
Dünya çapında hem kuru, hem de taze halde tüketilen incir, dutgiller (moraceae) familyasına ait en eski bitkilerden biridir. Yüksekliği 1 ve 10 m arasında değişen küçük ağaç görünümündedir. Ağacın meyvesi olgunlaştığı zaman, yeşil veya kahverengiyi anımsatan mor bir renge bürünür. İncir yaprakları büyük ölçüde yeşil, gözenekli, kıvırcık kenarlı ve tüylü bir yüzeye sahiptir. Kök ve yaprakları kesildiğinde, beyaz renkli süte benzeyen lateksi salgılar.
İncirin şekline ve rengine göre birçok çeşidi vardır. Türkiye’de en çok bilinen çeşitleri; soluk sarı renkli, kurutulmaya elverişli olan grasse (sarı lop, sultan inciri, lop incir, bardacık) ve morumsu siyah renkli, taze olarak tüketilen violette (patlıcan inciri, kavak inciri)’dir.
Faydaları ve/veya Zararları:
Akdeniz diyetinde önemli bir yeri olan incir, son yıllarda sağlıklı ve uzun yaşamın simgesi olarak adlandırılmaktadır. İncirin kutsal meyve olarak görülmesinin sebebi; besin içeriğinin diğer meyve türlerine göre daha yüksek olmasıdır. İçerdiği lif sayesinde kabızlığın tedavisinde kullanılır.
İncir, besin olarak tüketilmesinin yanında, içinde bulunan polisakkaritler ve polifenoller sayesinde yıllarca ilaçların yapımında kullanılmıştır. İncirde bulunan polisakkaritlerin; antispazmodik, antitümör, anti-enflamatuar ve antioksidan özelliklere sahip olduğu bilinmektedir. İncirde bulunan lateks, kanser hücrelerinin çoğalmasını engeller.
- Ratlar üzerinden yapılan bir deneyde, incir yapraklarının; antioksidan, anti-enflamatuar, antidiyabetik, antihiperlipidemik ve karaciğer koruyucu etkisi olduğu bulunmuştur. İncir yaprağı, E. faecalis bakterisinin tedavisinde kullanılan alternatifler arasındadır.
Bilgilendirme:
Ülkemiz, kurutmalık ve sofralık incir yetiştiriciliği ve ticaretinde, dünyanın ilk sırasındadır. Sofralık incir olarak “Bursa siyahı” ve kurutmalık incir olarak “sarılop” çeşitlerimiz mevcuttur. İncir kurutulurken aflatoksin oluşma ihtimali yüksek olduğu için, kurutma işlemi mutlaka plastik kerevetlerde yapılmalıdır. Hasat esnasında kötü incirler ve iyi incirler farklı kaplarda toplanmalı, karıştırılmamalıdır.
Çok fazla dallanıp, yayılan incir ağacının kökleri; çevredeki yapılara zarar verdiğinden, incir ağacı yerleşim yerlerinin yanlarına dikilmemelidir. Bu durum; ‘ocağına incir ağacı dikmek’ deyimini de açıklamaktadır.
İncir, genellikle tatlılarda ve reçellerde, kurutulmuş olanları ise doğal bir müsli olarak kullanılır. 1 porsiyon incir miktarı, 1 orta boydur.
100 gram İncir’in besin değerleri:
| CHO (g) | Na (mg) | I | Vit. A (µg) |
| 12,9 | 1 | 1,5 | 8 |
| Protein (g) | K (mg) | F (µg) | Vit. C (mg) |
| 1,3 | 250 | 20 | 2,7 |
| Yağ (g) | P (mg) | Fe (mg) | Vit. B³ (mg) |
| 0,5 | 32 | 0,6 | 0,6 |
| Kalori (kkal) | Ca (mg) | Mg (mg) | Lif (g) |
| 63,1 | 54 | 20 | 2 |
Günal, N. (2008). Türk Dünyasında İncir Kültürü. 562-581. İstanbul, İstanbul, Türkiye.
Mopuri, R., Ganjayi, M., Meriga, B., Koorbanally, N. A., & Islam, M. S. (2018). The effects of Ficus Carica on the Activity of Enzymes Related to Metabolic Syndrome. Journal of Food and Drug Analysis, 202-210.
Nadeem, M., & Zeb, A. (2018, MAY 7). Impact of Maturity on Phenolic Composition and Antioxidant Activity of Medicinally Important Leaves of Ficus Carica L. Physiol Mol Biol Plants . Pakistan.
Özatalay, G. Z. (2014). Aydın Yöresi Halk Hekimliğinde İncirin Kullanımı. KMÜ Sosyal ve Ekonomik̇ Arastırmalar Dergı̇si, 151-154.
Takahashi, T., Okiura, A., & Kohno, M. (2017). Phenylpropanoid Composition In Fig (Ficus carica L.) Leaves. J Nat Med, 770–775.
