Besinin Adı
Türkçe: Malta Eriği / Yenidünya
İngilizce: Loquat
Latince: Eriobotrya Japonica
Vatanı ve İklimi:
Ülkemizde genellikle Batı Akdeniz kıyıları ve Ege bölgesinde yetiştirilen bir meyvedir. Antalya ve İçel en çok üretim sağlanan şehirlerdir. Toplam üretim miktarı 12 bin ton olup, bu üretimin; %57’si Antalya körfezinin kıyılarında, %36’sı Çukurova’da, %7’si ise Muğla ve Hatay’da gerçekleştirilmektedir. Dünyada ise özellikle Çin ve Japonya’da, subtropikal bölgelerde yetiştirilmektedir.
Bitkisel Özellikleri:
Malta eriği, Rosaceae (Gülgiller) familyasının üyesi ve ülkemizde 52 çeşidi olan bir meyvedir. Meyvenin hasadı sonrasında; mekanik hasar, çürüme, beslenme kayıpları ve neme karşı oldukça hassastır. Malta eriği bitkilerinin hepsi toprak şartlarına kolay bir şekilde uyum sağlar. Fakat toprağın tuzluluk oranı bitkinin büyümesinde olumsuz etkiler gösterebilir.
Kök sistemi; genellikle 25-30 cm derinlikte, dağınık ve yüzlek saçak köklü, oldukça kuvvetli bir yapıya sahiptir. Malta eriğinin boyu 5-6 m, alçaktan dallanan, düzgün gövdeli, sık görünümlü, yuvarlak ve yayvan arasında bir taç yapısına sahiptir. Yaprakları 12-40 cm uzunluğunda, kısa saplı ve serttir. Malta eriğinin en çok bilinen bazı çeşitleri şöyledir; Uzun Çukur Göbek, Hafif Çukur Göbek, Yuvarlak Çukur Göbek, Sayda, Tanaka, Akko XIII ve Gold Nugget’tir. Bu çeşitlerin ağacı, yaz-kış yeşil kalabilen ve yapraklarını dökmeyen bir bitkidir. Ağacın boyu yaklaşık 10 metreye kadar çıkar ve dalların uç kısımlarında meyveleri yetişir.
Faydaları ve/veya Zararları:
Meyve ve yaprak kısımlarında bulunan bileşiklerden dolayı geleneksel tıpta kullanılmaktadır. Yaprak kısmı; kronik bronşit, yüksek ateş düşürme, öksürük, balgam giderme gibi durumlarda kullanılır. Malta eriği meyvesi tatlı ve doğal antioksidanlar bakımından oldukça zengindir. Meyvesi olgunlaştıkça ve yaşlandıkça asitlik azalır, lezzet, tat kaybı, meyve etinin kahverengileşmesi ve sertleşmesi gibi durumlar görülmektedir. Hasat sonrasında çürüme, mekanik hasar ve beslenme kayıplarına karşı oldukça hassastır.
Bilgilendirme:
Ülkemizde yenidünya olarak da bilinmektedir. Düşük sıcaklıklarda depolanma süreleri daha uzundur. Ancak uzun süre depolama ile organik asit seviyesinde azalma ya da su kaybı gözlenebilir. Genellikle taze olarak tercih edilen, bazen reçel, nektar, marmelat ve konserve olarak kullanılır. Raf ömrü kısa ve tatlı bir meyvedir.
100 gram Malta Eriği’nin besin değerleri:
| CHO (g) | Na (mg) | I | Vit. A (µg) |
| 8,6 | 4 | 1,6 | 133 |
| Protein (g) | K (mg) | F (µg) | Vit. C (mg) |
| 0,6 | 263 | 6 | 4 |
| Yağ (g) | P (mg) | Fe (mg) | Vit. B³ (mg) |
| 0,2 | 23 | 0,3 | 0,2 |
| Kalori (kkal) | Ca (mg) | Mg (mg) | Lif (g) |
| 40,4 | 19 | 10 | 2,1 |
Okatan, V. (2017). Ga3 Uygulamalarının Malta Eriği (Eriobotrya Japonica) Tohumlarının Çimlenmesi Ve Çöğür Gelişimi Üzerine Etkileri. Güfbed, 309-313.
Dıng, C.-K., Chachin, K., Ueda, Y., Imahorı, Y., & Wang, C. (2002). Modified Atmosphere Packaging Maintains Postharvest Quality Of Loquat Fruit. Postharvest Biology And Technology, 341-348.
Durmuş, E., & Yiğit, A. (2003). Türkiye’nin Meyve Üretim Yöreleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 23-54.
Erkölencik, M. F. (2016). Farklı Malta Eriği Çeşitlerinin Biyoaktif Ve Aromatik Özelliklerinin Beslirlenmesi.
Lou, H., Chen, P., Zheng, H., Xu, C., & L, H. (2012). Effect Of Kinetin On Quality And Harvest Date Of Loquat Fruit. African Journal Of Agricultural Research, 1577-1583.
