Alkol Tüketiminin Vücudumuza Etkileri

Yaz aylarının gelmesiyle alkol tüketimin artmaya başladığı söylenebilir. Alkolün, vücudumuza ne gibi etkilerinin olduğunu birlikte inceleyelim.

Alkollü içkilerin esas maddesi etil alkol olup, her içkide farklı yoğunluklarda bulunur. Alkol yapımında bazı meyve ve tahıllar kullanılmaktadır. Alkol alımı, vücuda boş kalori kazandırmak olarak nitelendirilir. Yani, besin öğelerinden; protein, karbonhidrat, yağ, vitamin ve mineralleri içermemektedir. Gramı 7 kcal’dir. Alkol alan bireyler, kendilerini aç olarak hissetmez ve meze olarak alkol yanında yanlış besinler tercih ederek, sindirim sistemini bozmaya sebep oluştururlar. Metabolik olarak zararlarının yanı sıra, zihinsel faaliyetlere olan zararları da mevcuttur. Davranış ve düşünce bozukluklarına, hafıza kaybına, depresyon, yalnızlık gibi birçok duygusal durumlara sürüklediği yapılan çalışmalarda görülmektedir.

Alkolün metabolizmaya olan etkileri kullanan kişiler tarafından bilinmesi; tüketim miktarı konusunda daha tutarlı davranıp, tüketim sonrasında nasıl bir beslenme düzeniyle devam etmesi gerektiğinin bilinmesi faydalı olacaktır. Etil alkolün suda iyi çözünürlüğü sayesinde, difüzyon yoluyla kısa zamanda ince bağırsaktan emilmeye başlar ve kana karışır. Bu yüzden, tüketim esnasında etkileri hızlı görülmektedir. Alkolün yanında tüketilen besinlerin içeriği, emilme hızını değiştirmektedir. Eğer aç karnına alkol alınırsa daha çabuk emilir ve etkileri daha hızlı görülür. Alkol yanında; lifli besinler, kompleks karbonhidratlar, protein içerikli besinler tüketildiğinde emilme hızı yavaşlamaktadır.

• IARC*’ye göre küresel ortalama tüketim miktarı 6,13 litre/yıl, 17 gram/gün’dür. WHO*‘ ya göre ise 20 gram/gün’dür. Bu sınırlar kişiden kişiye değişim göstermesiyle birlikte, sınırlar içinde tutulması oldukça zordur.

Alkol içindeki etanol, ciltteki lipit tabakası aracılığıyla vücuttan deri yoluyla atılır. Etanol, epidermal bariyerin hasarına yol açarak ciltte birçok hastalığa yol açmaktadır.

• Deneysel ve klinik çalışmalar sonucunda, alkol tüketimine bağlı olarak; bağırsak epitelyal bütünlüğünü bozup, bağırsak bariyerlerinin disfonksiyonuna sebep olduğu kanılarına varılmaktadır.

Fazla miktarda alkol alımı; karaciğer yağlanmasına, kandaki yağ düzeylerinin artmasına, pankreatite, mide rahatsızlıklarına ve kansere sebep olmaktadır.

• Alkol ile diyabet arasındaki ilişkiye bakılan bir çalışmada; diyabetli kişi hipoglisemiye girdiğinde, kan şekerini hızlıca yükseltmek adına, ya sağlıksız karbonhidratlara ya da alkole başvurabilmektedir. Alkole başvurma sonrasında yükselen kan şekeri, tekrar düşüşe geçer ve kişi tekrar alkole sarılır. Bu durum çıkmaz bir döngü haline gelmektedir.

Alkol kabul edilmiş bir kanserojen maddedir. Tüketim sıklığına bağlı olarak, birçok kanserin oluşumuna etkisi bulunmaktadır.

Dolaşım sistemine bakıldığında, sık alkol kullanan insanların kalp atış hızları artmakta ve buna bağlı olarak damar genişlemesi, kanın damar içinden geçiş hızının artması, tiamin (B1 vitamini) yetersizliği sonucu kalp genişlemesi gibi sorunlar meydana gelmektedir. Tam tersi durum olarak ise, sıklığı düzenlenen ve kontrol altındaki kişilerde, 1 bardak şarap veya eş değeri olarak tüketilen alkolün, HDL kolesterolü yükselterek damar sertliği riskini azalttığı görülmüştür.

• Yapılan bir başka çalışmaya göre; özefagusa direkt temas eden alkol, epitel tabakaya hasar verdiğini, intraluminal asetaldehit seviyelerinin yükselip, ağız boşluğunda bakteriyel çoğalmaya bağlı olarak gelişen özefagus kanserine sebep olabileceği bildirilmiştir.

Alkol içindeki etanol, mide mukozal bariyerini bozar. Mide kanserine yol açmada risk faktörü olarak tanımlanır. Karaciğeri doğrudan ve besinlerin yararlılığını engelleyerek olumsuz etkiler. Aşırı alkol tüketimine bağlı ölümlerin %40’ı karaciğer sirozundan kaynaklanmaktadır. Aşırı alkol alımı çeşitli kalp hastalıkları ve kalp yetmezliği ile de ilişkilidir. Ayrıca, ilaç kullanırken alkol alımının çeşitli etkileşimlere sebep olabileceğini ve sonucunda vücutta ağır sağlık sorunlarına yol açabileceğini bildiren çalışmalar mevcuttur.

• Akdeniz diyetinin kardiyovasküler hastalıkların sebep olduğu ölüm riskine karşı koruyucu bir etkisinin olduğu çalışmalarla saptanmıştır.

• Bazı içkilerin (köpüklü şarabın dolaşım sistemini canlandırdığı, soğuk algınlığı giderdiği, biranın böbrek taşlarını düşürdüğü) sağlığa faydalı olduğu söylenmektedir. Fakat bunlar ile ilgili henüz yapılmış çalışmalar ve bilimsel kaynaklar yoktur, itibar etmeyiniz!

Alınan Alkol Miktarları ve Vücutta Gösterdiği Etkiler

40-70 cm³: Yürüyüş bozulması, kontrolsüz hareket, konuşmanın anlaşılabilirliği kaybolur.

60-150 cm³: Tam sarhoşluk, sendeleme, kendi kontrolünü tamamen kaybetmesi, kavga çıkarma isteği, zihinsel şaşkınlık ortaya çıkar.

175-300 cm³: Bilinç kaybı, nefes almada zorluk, hayati tehlike ve ölüm ile sonuçlanmaktadır.

Bazı İçkilerin Alkol Yoğunlukları:

Alkol ve Beslenme

Vücutta alkolün metabolize olması sonucunda, yüksek oranda B kompleks vitaminlerine ihtiyaç duyulur. Bol lifli gıdalara, sebze-meyvelere, bağırsak sağlığını koruyacak (probiyotik) besinlerin tüketimine özen gösterilmelidir.

• Yeterli ve dengeli beslenen kişilerin, az miktarda ve seyrek olarak alkol alması zararlı olmamakla birlikte, çok sık ve fazla miktarlarda tüketimi söz konusu olduğunda zararları görülmektedir. (gebelik dışında)
• Alkol tüketmemek, alkolden uzak durmak; en doğru yaşam şeklidir. Sağlıklı bir hayat, mutlu bir gelecek için alkolden uzak durun!