Zerdeçal Nedir? Faydaları Nelerdir?

Zerdeçal; sarı çiçekli, zencefil ile akraba olan, çok yıllık bir bitkidir. Turmerik olarak da adlandırılır. Genellikle Uzakdoğu ve Asya’nın tropik bölgelerinde yetiştirilir. Hindistan’da oldukça meşhur bir baharat olan körinin ana maddesini oluşturan zerdeçal, bu baharatın rengini ve kokusunu oluşturur. Sarı rengi nedeniyle; deri ve ipek kumaşların renklendirilmesi, kına yakma gibi çeşitli kullanımıyla beraber, geleneksel tedaviler için de yüzyıllardır kullanılmaktadır. Ayurveda olarak adlandırılan Hint tedavi sisteminde; nezle, öksürük, karaciğer rahatsızlıkları, iştahsızlık, romatizmal ağrılar, kan temizleyicisi ve deri hastalıkları tedavisinde önerilmektedir.

Bitkinin ana bileşimi kurkumin olup, inflamasyonun temel rol oynadığı birçok kronik hastalıkta, tedavi edici özellik gösterebilmektedir.

• Yapılan deneysel çalışmalar, zerdeçal özütlerinin ve içeriğindeki kurkuminlerin antioksidan etkisi sayesinde; bakteri, virüs ve mantar enfeksiyonları, kardiyovasküler hastalıklar, diyabet, alerjiler, obezite, Alzheimer ve Parkinson hastalığı, gastrointestinal  hastalıklar, multiple skleroz ve kanser türleri gibi çeşitli hastalıklara karşı koruyucu ve tedavi edici etkisi olduğunu bildirmektedir.

Kısacası enfeksiyonların neden olduğu çoğu hastalıkta, zerdeçalın tedaviyi destekleyici özelliği bulunmaktadır. Ayrıca kurkumin, E vitamininden çok daha yüksek bir serbest radikal temizleyicisidir.

Aşağıda çeşitli hastalıklar üzerindeki etkilerinden bahsedilmiştir:

Kanser

• Son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalar, zerdeçalın bileşiminde bulunan kurkuminlerin; kan, beyin, cilt, göğüs, meme, pankreas, özofagus, mide, kolon, akciğer ve karaciğer kanserleri üzerinde etkili olabileceğini ortaya koymuştur. Kurkuminin bu koruyucu etkisi; kanser hücrelerinin kan ile beslenmesini engellemesi (anti-anjiogenez) ile açıklanmaktadır.
• Ayrıca, radyoterapinin etkisini arttırabileceği ve tedaviden kaynaklı normal doku hasarını önleyebileceği konuşulmaktadır. Özellikle bağırsak hastalıklarında (kolon kanseri ve Crohn hastalığı gibi) daha etkili sonuçlara ulaşılabileceği bazı çalışmalarca gösterilmiştir.

Doğu Hindistan’da kanser vakalarının daha az olmasının, zerdeçal gibi antioksidan baharatların sık tüketilmesine bağlı olabileceği düşünülmektedir.

• Yapılan bir çalışmada; 18 ay boyunca, günlük 8 gr kadar kurkumin desteğinin herhangi bir soruna yol açmadığı, bazı pankreas kanseri hastalarında da olumlu sonuçlar alındığı gözlenmiştir.

Sonuç olarak yapılan çalışmalar; kurkuminin kanser oluşumu ve tedavisinde, farklı hedef ve bölümlerde etki edebileceğini belirtmektedir. ABD, Hindistan ,İsrail, Hong Kong ve Japonya gibi ülkelerde yürütülen yaklaşık 30 klinik çalışmanın bulunduğu bilinmektedir. Bu çalışmaların sonuçlarının bildirilmesi, daha net bilgiler elde edilmesini sağlayacaktır.

Diyabet

Yapılan çalışmalarda, kurkuminin diyabet belirtilerini azalttığı gözlenmiştir. Kan şekeri seviyesinde azalma ve insülin seviyesinde ise görülür bir artış sağlamaktadır. Glisemik kontrolü sağladığı, insülin direnci ve hiperglisemi gelişimini azalttığı bildirilmiştir.

Obezite

Obezite, yüksek düzeyde iltihabın eşlik ettiği ve bozulmuş antioksidan durum ile ilişkili bir rahatsızlıktır. Kurkuminin, lipid metabolizmasının düzenlenmesinde rol oynayabileceği ve dolayısıyla obeziteye etki edebildiği düşünülmektedir. Kurkumin alımından sonra, vücuttaki antioksidan maddenin artması ile; insülin ve leptin direncinin azaldığını ve yağ asidi oksidasyonunun hızlandığını bildiren çalışmalar, birçok metabolik düzensizliğin kontrol altına alınabileceği göstermiştir.

• Fareler üzerinde yapılan bir çalışmada; obez olan farelerin beyaz yağ dokusundaki iltihabın iyileştiği ve diyabetli olanların ise, güvenli bir şekilde tedavi edildiği gözlenmiştir. Çalışma sonucunda; kurkumin ile tedavi edilen farelerin, daha fazla yemelerine rağmen daha az kilo aldıkları ve daha az vücut yağına sahip oldukları göz önüne alındığında, kurkumin gelecek için umut verici gibi durmaktadır. Ancak, bu çalışmanın fareler üzerinde yapıldığı göz ardı edilmemeli ve daha fazla araştırma yapılarak sonuçları karşılaştırılmalıdır.

Nörolojik Hastalıklar

Zerdeçal, bilişsel bozuklukları önleyici ve tedavi edici özelliğe sahiptir. Parkinson hastalığını engelleyebildiği ve antioksidan etkisi sayesinde Alzheimer’a karşı koruyucu etkileri olduğu bilinmektedir. Çeşitli iltihap önleyici etkileri sayesinde, MS hastalığının tedavisine etki edebileceği düşünülmektedir. Ayrıca, kan beyin bariyeri de dahil, tüm hücre zarlarından geçerek hücre içi etki gösterebilir.

Kardiyovasküler Hastalıklar

Son yıllarda yürütülen çalışmalarda, kurkuminin kardiyovasküler sistem üzerine olan etkisi yaygın şekilde araştırılmaktadır. Bu çalışmalarda; kurkuminin kalp kası hücrelerini koruduğu, kalp hasarını önlediği ve kalp ve damarlarının yeniden yapılanmasını sağladığı görülmüştür. Damar sertliğini engellediği ve kardiyovasküler hastalıklarda koruyucu etkiler gösterdiği de bilinmektedir.

Gastrointestinal Hastalıklar

İltihap önleyici etkisi sayesinde; ülseratif kolit, peptik ülser, Crohn hastalığı ve irritabl bağırsak sendromu gibi hastalıklara karşı koruyucu etkileri bulunmaktadır.

Yan Etkileri

Bilindiği kadarıyla, güvenli bir gıda maddesi olan zerdeçalın herhangi bir yan etkisi yoktur. Ancak, doğadaki her besin gibi normalden fazla tüketildiğinde; kalp çarpıntısı, mide bulantısı, kusma ve diyare gibi sorunlara neden olabilmektedir.

• Kan sulandırıcı ilaçlar ile beraber tüketilmesi sakıncalıdır.

Diyabet, bağışık sistemi problemleri, safra kesesi ve böbrek hastalıklarına sahip bireyler dışında, gebe ve emziren kadınların da zerdeçal tüketmeden önce diyetisyene danışmaları önerilmektedir.

Ne Kadar Kullanılmalıdır?

Günde 5-8 gram arası zerdeçal tüketiminde herhangi bir yan etki gözlenmemiştir. Hatta, bazı kaynaklarda günde 15 grama kadar tüketilebileceği belirtilmektedir. Kurkuminin vücuttaki emilimi zayıf olduğu için, hazır kapsül halinde tüketmek daha etkili olacaktır.