Besin Adı
Türkçe: Salatalık
İngilizce: Cucumber
Latince: Cucumis sativus
Vatanı ve İklimi:
Yaklaşık 3000 yıldır yetiştiriciliği yapılan salatalığın asıl vatanı Hindistan olmakla beraber, birçok bölgede yetiştiriciliği yapılmaktadır. Türkiye’de ise özellikle Ege ve Trakya bölgelerinde yetiştirilmektedir. Sıcak iklim seven salatalık bitkisi, soğuğa karşı dirençsiz olduğundan çok çabuk etkilenip hasar görür.
Bitkisel Özellikleri:
Kabakgiller familyasının bir üyesidir. Sürüngen gövdeli, yıllık odunsu bir bitkidir. Çiçekleri sarı renkte olup, meyvesi tüylüdür. Kabağınkine benzer iri çekirdekleri vardır. Langa, kornişon, acur gibi türleri mevcuttur. Bazen salatalıklarda hissedilen acı tat, içeriğinde bulunan kukurbitasin C’den kaynaklanmaktadır.
Salatalığın besin içeriğine bakacak olursak, karbonhidrat miktarı az, su miktarı yüksek ve kalori değeri ise oldukça düşüktür (bir adet orta boy salatalık yaklaşık 24 kaloridir). Salatalıkta; C, K, A vitaminleri ve B grubu vitaminleri (tiamin, riboflavin, niasin, pantotenik asit) ile minerallerden kalsiyum, potasyum, magnezyum, sodyum bulunur.
Faydaları ve/veya Zararları:
Salatalığın içerdiği su miktarı %95 civarlarında olduğundan güzel bir sıvı kaynağıdır. İçerdiği K vitamini sayesinde pıhtılaşma mekanizmasında ve kemik sağlığında etkilidir. Ayrıca içeriğindeki C vitamini nedeniyle antioksidan etkilere sahiptir. Fakat çok güçlü bir antioksidan kaynağı olmadığı yapılan çalışmalarca saptanmıştır.
Bilgilendirme:
Eski zamanlardan beri uzun süre bozulmadan saklamak için salatalık turşusu yapılsa da, başta C vitamini kaybı (bunun nedeni C vitamininin bazik ortamdan etkilenmesi ve yapısının bozulmasıdır.) olmak üzere, salatalığın besin değerinde kayıplar gözlenmektedir. Salatalık, sadece besin olarak değil, nem tutucu özelliğinden dolayı, el kremleri, cilt bakım ürünleri ve gözaltı şişliği giderici toniklerde, kısacası çoğu kozmetik ürününün içerisinde yer alır.
100 gram Salatalık’ın besin değerleri:
| CHO (g) | Na (mg) | I | Vit. A (µg) |
| 1,8 | 3 | 2,9 | 62 |
| Protein (g) | K (mg) | F (µg) | Vit. C (mg) |
| 0,6 | 164 | 11 | 8 |
| Yağ (g) | P (mg) | Fe (mg) | Vit. B³ (mg) |
| 0,2 | 15 | 1,5 | 0,3 |
| Kalori (kkal) | Ca (mg) | Mg (mg) | Lif (g) |
| 12,2 | 16 | 8 | 0,9 |
Hergeç , G.,(2014), “Beslenme, Sağlık ve Hastalıkta Bitkiler”, 1.baskı, Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri Tic.Ltd.Şti., 388.
Alpay vd., “Salatalık Özütlerinde Antioksidan Aktivite Araştırması.” (2018)
