Brüksel Lahanası Nedir? Faydaları Ve Zararları Nelerdir?

Besinin Adı
Türkçe: Brüksel Lahanası
İngilizce: Brussels Sprouts
Latince: Brassica oleracea L. var. Gemmifera

Vatanı ve İklimi:
Türkiye’de 2015 senesinde; kırmızı lahana 178.679 ton, baş lahana 514.344 ton, yaprak lahana 71.118 ton, Brüksel lahanası 2.534 ton üretilmiştir. Geniş bir aile olan Brassicaceae familyası; karnabahar, baş lahanalar (kırmızı, beyaz), Brüksel lahanası, brokoli, alabaş ve yaprak lahana gibi türleri içermektedir. Batı Avrupa kökenli olduğu tahmin edilen baş lahana ve yaprak lahana çeşitleridir. Brokoli ve karnabaharın ise Akdeniz havzası kökenli olduğu bilinmektedir. Lahana grubunda yer alan sebzelerin yabani türlerine, Avrupa’nın Atlantik sahillerinde ve Akdeniz havzasında rastlanılmaktadır. Brüksel lahanası genellikle kış mevsiminde tüketilmektedir.

Bitkisel Özellikleri:
Glukosinolatların (kükürtlü bileşikler) zengin kaynaklarından olan ve turpgiller familyasından olan; Brüksel lahanası, brokoli, karnabahar, mor lahana, beyaz lahana, turp vb. besinler günlük hayatımızda sıklıkla tükettiğimiz sebzelerdir. Sebzelerin ve meyvelerin içeriğindeki fenolik bileşiklerle antioksidan aktivite arasında önemli bir korelasyon olduğu düşünülmektedir. Brüksel lahanası, kırmızı lahana, brokoli gibi sebzelerin fenolik bileşik ve C vitamini içerikleri nedeniyle yüksek antioksidan aktivite gösterdiği bildirilmiştir. Brüksel lahanası, küçük veya büyük başçıklı, yeşil renkli, kabukları kat kat kalın, başı ise yumru şeklindedir. Büyük başçıklı olanın tadı daha acı, kokusu daha keskin iken; küçük başçıklı olan Brüksel lahanası koyu renklidir, hoş kokuludur ve tadı daha çok beğenilir.

Faydaları ve/veya Zararları:
Brüksel lahanası, brokoli ve lahana gibi turpgil sebzelerinin tüketilmesi sonucunda, insanlarda ve hayvanlarda farklı kanser türlerinin görülme sıklığı bilimsel araştırmalarca incelenmektedir. Epidemiyolojik çalışmalar tarafından; günde 10 g brokoli, Brüksel lahanası gibi sebzeleri yiyen bireylerde kanser gelişme riskinin önemli miktarda azaldığı belirtilmiştir. Isotiyosiyanatların (ITC), Brüksel lahanası (BS) ve diğer turpgillerden elde edilen glukosinolat hidroliz ürünlerinin ve kuinon redüktaz (QR) gibi detoksifikasyon enzimlerinin indüklenmesiyle vücudun kansere karşı korunduğu ifade edilmektedir. Kansere karşı göstermiş oldukları önleyici aktivitenin; çeşitli bitkilerde doğal olarak bulunan kükürt bağlı glikozitlerin ve glukosinolatların varlığı ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Brüksel lahanası, karnabahar, lahana ve brokoli gibi özellikle yaprağı yenilen sebzeler, yüksek gıda lifi içeriği ve flavanol içeriği dolayısıyla kolon kanserinin gelişme riskini indirgeyici etki göstermektedir.

Brüksel lahanası guatrojenik besinler arasında yer almaktadır. Fazla tüketimi sonucu tiroid bezinin yavaşlamasına bununla birlikte guatr hastalığına sebep olabileceği ifade edilmektedir. Sindirim sistemi rahatsızlığı yaşayan kişilerde gaz yapıcı özelliği dolayısıyla tüketim miktarına dikkat edilmelidir.

Bilgilendirme:
Avrupa ülkelerinde uzun yıllardır yer edinmiş olan Brüksel lahanasına ülkemizde yeni yeni yer verilmektedir. Brüksel lahanası çorbalarda kullanılmasının yanı sıra, haşlanıp üzerine zeytinyağı ve limon eklendiğinde et, tavuk, balık gibi yemeklerin yanında tüketilebilir. Besin değeri oldukça yüksektir. Kalori değeri düşük bir sebze çeşididir.

100 gram Brüksel Lahanası’nın besin değerleri: